Didgeridoo en ademhalingsoefeningen bij Astma
Heb jij astma? Dan heb je een verhoogde kans op een 'disfunctioneel adempatroon'. De klachten van astma en disfunctioneel ademen lijken veel op elkaar. Het komt daarom vaak voor dat patiënten met astma een disfunctionele ademhaling niet herkennen of zich er helemaal niet van bewust zijn. Het verhogen of aanpassen van medicatie helpt dan niet om de klachten te verlichten. Ademhalingsoefeningen kunnen wel helpen! Didgeridoospelen is een leuke manier om Je ademhalingssysteem te versterken en bewust te worden van je ademhaling. Didgeridoospelen is ook met astma prima mogelijk met de juiste begeleiding. Didgeridoodocent Freek van Bemmelen is tevens ademcoach en helpt je graag op weg. Overleg wel even met je behandelend arts.
Je kunt bij astma en door disfunctioneel ademen bijvoorbeeld last hebben van:
- kortademigheid
- benauwdheid
- beklemmend gevoel op de borst
- pijn op de borst
- diep zuchten
- kortademigheid bij inspanning
- vaak gapen
- en hyperventilatie (te veel ademhalen).
Wat als meer medicatie je astma niet verlicht?
Een disfunctionele ademhaling reageert niet op inhalatiemedicatie. Het kan goed zijn dat een deel van je klachten komen door je adempatroon en niet door je astma, dan heeft méér medicatie geen positief effect. Als je klachten komen door je adempatroon, dan kun je daar met de juiste begeleiding iets aan doen. Astmapatiënten bij wie een slechte ademhalingstechniek de klachten beïnvloedt, kunnen baat hebben bij ademhalingsoefeningen. Er is (beperkt) wetenschappelijk bewijs voor een positief effect hiervan op de kwaliteit van leven, hyperventilatie en zelfs longfunctie. Cursisten in mijn didgeridooschool ervaren vaak een positief effect op hun gezondheid.
Alternatieve aanvullende behandeling bij astma
Waarom kan didgeridoospelen net zo effectief zijn als ademhalingsoefeningen bij een disfunctioneel adempatroon en astma?
- Je wordt je bewustwording van je ademhaling en leert deze reguleren
- Een gezond adempatroon (in plaats van disfunctioneel ademen) vermindert mogelijk astmaklachten, zoals bronchospasmen
- Pursed lip breathing en buikademhaling doe je als vanzelf als je op een gezonde manier didgeridoo speelt, dit zijn effectieve oefeningen bij disfunctioneel ademen.
- Leren door je neus te ademen, zorgt voor minder gevoelige longen (doordat je warmere, vochtigere en gefilterde lucht in je longen krijgt)
- Een diepe ademhaling zorgt voor stressreductie, dit kan invloed hebben op je astma. Stress kan astmaklachten direct verergeren of een aanval uitlokken. Het zorgt ervoor dat spiertjes rond de luchtwegen samentrekken en kan leiden tot een snellere, oppervlakkige ademhaling (hyperventilatie). Emotionele stress kan de ontstekingsreactie in de longen versterken, wat benauwdheid en hoesten verergert.
- Effectieve ademhalingsoefeningen zijn gericht op het vergroten van het ademteugvolume en ontspanning, en vaak ligt de nadruk op de neusademhaling en het gebruik van het diafragma. Technieken die je ook toepast bij didgeridoospelen (en die we bewust kunnen inzetten).
- Trilling van de didgeridoo en de drukschommelingen die bij het spelen ontstaan, zouden kunnen helpen bij het lostrillen van slijm en het beter ophoesten, werking zoals het toepassen van een flutter.
- Je werkt aan een sterker ademhalingssysteem en fittere longen
- De NHG-Standaard Astma adviseert astmapatiënten bij wie een slechte ademhalingstechniek de klachten beïnvloedt te verwijzen naar een fysiotherapeut met ervaring met ademhalingsoefeningen. Omdat de interventie goedkoop is en zeer waarschijnlijk geen schadelijke bijeffecten heeft.
Resultaten in aboriginal gemeenschappen
Onderzoek onder Aboriginal gemeenschappen in Australië laat zien dat muziekprogramma’s met didgeridoo-lessen niet alleen leuk zijn, maar ook meetbare gezondheidsvoordelen opleveren. Deelnemers, zowel jongeren als volwassenen met astma, hadden positieve resultaten:
- Verbeterde longfunctie
- Betere controle over ademhaling
- Positievere beleving van hun gezondheid
- Hogere betrokkenheid bij hun behandelingma.
Waarom dit ook in Nederland werkt:
Hoewel de didgeridoo zijn oorsprong heeft in Australië, zijn de voordelen universeel. Ademhalingstechnieken, ritme en ontspanning overstijgen cultuur. In Nederland zien we dat didgeridooworkshops steeds vaker worden ingezet voor:
- Mensen met astma of andere aandoeningen
- Stressreductie en mindfulness
- Verbetering van longcapaciteit
- Groepsactiviteiten met een sociaal karakter
De combinatie van muziek en gezondheid maakt het aantrekkelijk voor een brede doelgroep.
Is het een vervanging voor medicatie voor asma?
Nee, didgeridoolessen zijn geen vervanging van medische behandeling, maar wel een waardevolle aanvulling. Veel deelnemers ervaren dat ze beter omgaan met hun klachten en meer controle krijgen over hun ademhaling. Ook wetenschappelijk onderzoek suggereert dat muziek (en specifiek blaasinstrumenten) een waardevolle aanvulling kan zijn op traditionele astmabehandeling.
Wil je zelf ervaren wat didgeridoo voor jouw gezondheid kan betekenen? Dan is een didgeridooles misschien wel de meest verrassende stap richting betere ademhaling.
Bronnen: (bron: Huisarts & Wetenschap 2020), Hagaziekenhuis folder Disfunctionele ademhaling bij astma 2026, website Longfonds), https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20105276/, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18075966/